Carmen: kitabın başı İngilizce, Türkçe çevirisiyle

I had always suspected the geographical authorities did not know what they were talking about when they located the battlefield of Munda in the county of the Bastuli-Poeni, close to the modern Monda, some two leagues north of Marbella.

Coğrafyacıların, Munda savaş alanını Bastuli-Poeni bölgesinde, bugünkü Monda yakınlarında, Marbella'nın iki fersah kuzeyinde göstermelerinin ne demek istediklerini bilmediklerinden hep kuşkulanmışımdır.

According to my own surmise, founded on the text of the anonymous author of the Bellum Hispaniense, and on certain information culled from the excellent library owned by the Duke of Ossuna, I believed the site of the memorable struggle in which Caesar played double or quits, once and for all, with the champions of the Republic, should be sought in the neighbourhood of Montilla.

Bellum Hispaniense'nin adı bilinmeyen yazarının metnine ve Ossuna Dükü'nün mükemmel kütüphanesinden edindiğim kimi bilgilere dayanan kendi tahminime göre, Caesar'ın Cumhuriyet'in savunucularıyla her şeyi bir kez ve sonsuza dek ortaya koyduğu o unutulmaz çarpışmanın yerini Montilla civarında aramak gerektiğine inanıyordum.

Happening to be in Andalusia during the autumn of 1830, I made a somewhat lengthy excursion, with the object of clearing up certain doubts which still oppressed me. A paper which I shall shortly publish will, I trust, remove any hesitation that may still exist in the minds of all honest archaeologists. But before that dissertation of mine finally settles the geographical problem on the solution of which the whole of learned Europe hangs, I desire to relate a little tale. It will do no prejudice to the interesting question of the correct locality of Monda.

1830 sonbaharında Endülüs'te bulunduğum sırada, beni hâlâ sıkıntıya sokan kimi kuşkuları gidermek amacıyla oldukça uzun bir geziye çıktım. Yakında yayımlayacağım bir yazının, bütün dürüst arkeologların zihninde hâlâ var olabilecek tereddütleri ortadan kaldıracağını umuyorum. Ancak bu incelemem, çözümü bütün bilgin Avrupa'yı merakta bırakan coğrafya sorununu kesin olarak çözmeden önce, küçük bir öykü anlatmak istiyorum. Bu, Monda'nın doğru yeri konusundaki ilginç soruya hiçbir zarar vermeyecektir.

I had hired a guide and a couple of horses at Cordova, and had started on my way with no luggage save a few shirts, and Caesar’s Commentaries. As I wandered, one day, across the higher lands of the Cachena plain, worn with fatigue, parched with thirst, scorched by a burning sun, cursing Caesar and Pompey’s sons alike, most heartily, my eye lighted, at some distance from the path I was following, on a little stretch of green sward dotted with reeds and rushes. That betokened the neighbourhood of some spring, and, indeed, as I drew nearer I perceived that what had looked like sward was a marsh, into which a stream, which seemed to issue from a narrow gorge between two high spurs of the Sierra di Cabra, ran and disappeared.

Cordova'da bir kılavuz ve iki at kiralamıştım; birkaç gömlek ve Caesar'ın Yorumlar'ından başka yüküm olmadan yola koyulmuştum. Bir gün Cachena ovasının yüksek kesimlerinde dolaşırken, yorgunluktan bitkin, susuzluktan kavrulmuş, yakıcı güneşin altında yanmış, Caesar'a da Pompeius'un oğullarına da içtenlikle lanet okuyarak, izlediğim patikadan bir hayli uzakta, sazlar ve kamışlarla bezeli küçük bir yeşil çimen parçası gözüme ilişti. Bu, bir pınarın yakınlarda olduğunu gösteriyordu; gerçekten de yaklaştıkça çimen gibi görünen şeyin bir bataklık olduğunu fark ettim; Sierra di Cabra'nın iki yüksek eteği arasındaki dar bir boğazdan çıkıyor gibi görünen bir dere bu bataklığa akıyor ve orada kayboluyordu.

If I rode up that stream, I argued, I was likely to find cooler water, fewer leeches and frogs, and mayhap a little shade among the rocks.

Diyordum ki, bu dere boyunca ilerlersem, daha serin su, daha az sülük ve kurbağa, belki de kayalar arasında biraz gölge bulabilirdim.

At the mouth of the gorge, my horse neighed, and another horse, invisible to me, neighed back. Before I had advanced a hundred paces, the gorge suddenly widened, and I beheld a sort of natural amphitheatre, thoroughly shaded by the steep cliffs that lay all around it. It was impossible to imagine any more delightful halting place for a traveller. At the foot of the precipitous rocks, the stream bubbled upward and fell into a little basin, lined with sand that was as white as snow. Five or six splendid evergreen oaks, sheltered from the wind, and cooled by the spring, grew beside the pool, and shaded it with their thick foliage. And round about it a close and glossy turf offered the wanderer a better bed than he could have found in any hostelry for ten leagues round.

Boğazın ağzında atım kişnedi; görünmeyen başka bir at da ona karşılık verdi. Yüz adım ilerlemeden boğaz ansızın genişledi ve her yanı çevreleyen sarp kayalıklarla iyice gölgelenmiş, doğal bir amfi tiyatroya benzer bir yer gördüm. Bir yolcu için bundan daha hoş bir mola yeri düşünülemezdi. Dik kayaların dibinde dere kaynayıp yükseliyor ve kar gibi beyaz kumla kaplı küçük bir havuza dökülüyordu. Havuzun yanında, rüzgârdan korunmuş, pınarla serinlemiş beş altı görkemli yeşil meşe ağacı büyüyor ve sık yapraklarıyla havuzu gölgeliyordu. Çevresindeki sık ve parlak çayır ise yolcuya, on fersah çevrede hiçbir handa bulamayacağından daha iyi bir yatak sunuyordu.

The honour of discovering this fair spot did not belong to me. A man was resting there already—sleeping, no doubt—before I reached it. Roused by the neighing of the horses, he had risen to his feet and had moved over to his mount, which had been taking advantage of its master’s slumbers to make a hearty feed on the grass that grew around. He was an active young fellow, of middle height, but powerful in build, and proud and sullen-looking in expression. His complexion, which may once have been fine, had been tanned by the sun till it was darker than his hair. One of his hands grasped his horse’s halter. In the other he held a brass blunderbuss.

Bu güzel yeri keşfetme onuru bana ait değildi. Ben oraya varmadan önce orada dinlenen bir adam vardı, kuşkusuz uyuyordu. Atların kişnemesiyle uyanan adam ayağa kalkmış ve efendisinin uykusundan yararlanıp çevredeki otlarla karnını doyuran atının yanına gitmişti. Orta boylu, ama yapılı, canlı bir gençti; bakışlarında gurur ve somurtkanlık vardı. Bir zamanlar düzgün olabilecek teni, güneşten saçından daha koyu bir renk almıştı. Bir eliyle atının yularını tutuyordu. Öbür elinde pirinç bir tüfek vardı.