Romanlarla sınav kelimeleri: YDS, YÖKDİL, hazırlık, IELTS ve TOEFL için okuma
Sınavlar akademik İngilizcenin kelimelerini ve uzun metinleri hızlı okuyacak dayanıklılığı ölçer; romanlar ikisini de geliştirir, tek başına bir kelime listesi ise hiçbirini. B2 ve üstünde okuyun, kitabın yanında Oxford 3000 gibi bir liste tutun ve karşılaştığınız liste kelimelerini kaydedin.
Sınavlar okumada gerçekte neyi ölçer
YDS ve YÖKDİL çoktan seçmeli sınavlardır; konuşma ve dinleme bölümü yoktur ve puanın büyük kısmı kelime bilgisine, dilbilgisine ve okuduğunu anlamaya dayanır. YÖKDİL'de metinler fen, sağlık ve sosyal bilimler gibi alanlara göre seçilir. Üniversitelerin hazırlık atlama ve yeterlik sınavları kurumdan kuruma değişir, ama neredeyse hepsinde uzun bir okuma bölümü vardır. IELTS Academic bir saatte üç uzun metin verir, TOEFL de her biri bir soru setiyle gelen akademik metinler.
Hepsinde puanı belirleyen iki beceri aynıdır: durmadan okuyabilecek kadar kelime bilmek ve yorgunken bile uzun bir metni dikkatle okuyabilmek. Deneme sınavları bu becerileri ölçer, ama geliştirmez.
Romanlar bu becerileri neden geliştirir
Roman, bitirmek istediğiniz uzun bir metindir. Sınavların istediği dayanıklılığı kimse sizi zorlamadan çalıştırır. Klasik edebiyatın kelimeleri de sınav metinlerininkilerle büyük ölçüde örtüşür: insanları, güdüleri, mekânları, zamanı, değişimi ve tartışmayı anlatan kelimeler aynı kelimelerdir. Romanın vermediği şey bilimsel bir metnin terimleridir, onları da sınav metni çoğu zaman bağlamda açıklar.
Her cümlenin altında çeviriyle okumak, kendi seviyenizin biraz üstünde okumanızı sağlar; sınav metinleri de tam oradadır. Durmadan ilerlersiniz, çeviri kaçırdığınızı yakalar ve tekrar tekrar karşınıza çıkan kelimeler sınavda çıkan kelimelerdir.
YDS ve YÖKDİL hazırlığında çoğu kişi kelimeyi Türkçe karşılığıyla ezberler. Sınavdaki kelime sorusu ise kelimeyi bir cümlenin içinde sorar ve seçeneklerin Türkçe karşılıkları bazen birbirine çok yakındır. Hangisinin cümleye oturduğunu, kelimeyi daha önce cümle içinde görmüş olan bilir.
Hangi kitaplar sınav metinlerine benzer
Denemeler akademik bir metne en yakın olanlardır: argüman, kanıt, yazarın sesi. Biyografiler ve tarihi romanlar tarihlerin, nedenlerin ve kurumların kelimelerini taşır. Polisiyeler, soruların istediği çıkarımı çalıştırır: kim neyi ne zaman biliyordu. Ağır şive içeren kitapları ve şiir biçiminde yazılmış her şeyi sınav bitene kadar erteleyin.
Seviye önemlidir. Hedefiniz B2 civarındaysa B2 rafını okuyun. IELTS'te 7 ve üstü ya da yüksek bir YDS puanı hedefliyorsanız doğru zorluk C1 rafında; oradaki kitapların cümleleri sınavdaki cümlelere benzer.
Kelime listesini kitapla birleştirmek
Kelime listelerinin bir sebebi var: Oxford 3000 ve 5000 bir öğrencinin seviye seviye ihtiyaç duyduğu kelimeleri işaretler, Academic Word List de akademik metinlerde en sık kullanılan 570 kelime ailesini toplar. Zayıf yanları, kelimeyi cümlesiz vermeleridir. Çözüm listeyi bir ders gibi değil, bir süzgeç gibi kullanmaktır: okurken listede olan kelimeleri geldikleri cümleyle birlikte kaydedin, olmayanları bırakın. Bir aylık okumanın sonunda B2 listesinin büyük kısmıyla bağlam içinde karşılaşmış olursunuz; sınav da onları tam bu şekilde bilmenizi bekler.
Dört haftalık plan
Birinci hafta: hedef seviyenizde kısa bir kitap, sesli okuma açık, baştan sona. İkinci ve üçüncü hafta: 40.000 ila 60.000 kelimelik daha uzun bir roman, günde yirmi dakika, karşılaştıkça liste kelimelerini kaydederek. Dördüncü hafta: kaydettiğiniz kelimeleri pratik hikâyelerinde yeniden okuyun, sonra süre tutarak iki deneme okuma metni çözün ve ne kadar daha az durduğunuza dikkat edin. O duraklamaları ortadan kaldıran şey okumaktır.